Anadolu’da özellikle Orta Anadolu’da ve Kayseri’de bu sözün anlamı çok büyüktür. Bu sözü duyan bir insan sadece bir söz duymuş olmaz; aynı zamanda anasının, büyükannesinin, atalarının sesindeki sıcaklığı da duyar. Bu söz diğer sözlere bu cihetle benzemez. Kendi kanınızdan, kendi canınızdan, kendi soyunuzdan bir insanın şefkatini, merhametini de yakalarsınız bu sözde. Hele gurbette böyle bir söz duysanız, buram buram memleket tüter ruhunuzda. Hasretinizden yüreğiniz efil efil eser. Çünkü bu ses ananızın sesidir, kardeşinizin sesidir, komşunuzun, eşiniz dostunuzun sesidir.
“Kada” veya “gada” Türkçenin eski kelimelerinden biridir. Manası “günah, musibet, dert, bela, felaket” demektir. Yani, bizi canı gönülden insanlar, bize gelecek felaketleri dertleri kendi üzerlerine almayı dilemekteler bu sözle. Bu kadar içten ve bu kadar doğal bir sözdür bu. Doğuda “gadan alam” derler. Bizde ise “gadasın(ı) aldığım” derler.
AZERBAYCAN’DA DA KULLANILIYOR
Kayseri Barosu avukatlarından İ.Necdet Çetinok, 1991 yılında Azerbaycan’ı da içine alan TDAV’ın bir gezisine katılmış. Azerbaycan’da Şamahı Cami imamından bu sözü duyunca birkaç kez bu sözü imam efendiye tekrarlatmışlar. Necdet Bey, Kazakistan’da “bıldır” kelimesini duyup heyecanlandığı gibi, kendi ifadesiyle “Kayserilerin alamet-i farikası” gadasını aldığım sözünü duyunca da aynı heyecana kapılıyor. Bu heyecanını Azerbaycanlı dostlarına taşıdığında ise Azeri Türklerinden Aydın Bey, Azerbaycan’lı şair Necef’in bir şiirini okuyor:
GADASIN ALDIĞIM
Seherin esen yelleri
Esme gadasın aldığım
El menimdir etek senin
Kesme gadasın aldığım
Seherin esen yelleri
Yana dağıtıp telleri
Destinde deste gülleri
Mesme gadasın aldığım
Üst yanımız dağlar gardı
Alt yanımız bağlar bardı
Necef’in de erki vardı
Küsme gadasın aldığım
Mesme: masume, Necef’in sevgilisinin adı
Bar: Mahsul, ürün Erk: güven, itibat
S.Burhanettin Akbaş
Kemal Sunal’ın Kapıcılar Kralı filmi vardır. Daha dün tekrar oynattılar televizyonda.
Burada Kemal Sunal bir türkü söyler. Türküde “ergen kızlar alsın benim gadamı”
dediği bir kısım vardır.
Ben bunu “gözünün yagini yiyeyim” ile benzer anlamda diye duymustum..
“Gadanalım” ve “Gadasınıalım” Azerbaycanda çok sık sık kullanılan kelimeler. Bu arada kullananlar çok şirin(şeker) dilli insanlar oluyor .
“GIZ BEN SENİN GADALARINI ALIRIM” ÇOCUKLUĞUMDAN BERİ DUYDUĞUM BİR SÖZ.BENDE HEP DERDİM ACEBA NEDİR DİYE DEMEKKİ BENİ ÇOK SEVEN BÜYÜKLERİM BENİM BÜTÜN GÜNAHLARIMI, OLUMSUZLUKLARIMI ÜZERLERİNE ALIYORLAR.NE GÜZEL BİR İFADE VE SEVGİ GÖSTERGESİ.İNSANLARIN HAYATTA HEP YANLARINDA GADASINI SEVE SEVE ALACAK İNSANLARIN BOL OLMASI DİLEĞİYLE.DİLİMİZE VE ÖZÜMÜZE SAHİP ÇIKALIM VE BÖYLE YAYINLARLA CANLI TUTALIM.
Bizimkiler ünlem gibi de kullanıyorlar.
Bir yaşlı teyze mesela olumlu bir cevap veriyor:
-He gadasını diyor.
He, evet demek ama sonuna da “gadasını” sözünü getirince o kişiyi sevdiğini, ona değer verdiğini söylemiş oluyor.
Bir Antepli olarak Gadasını alım lafını çok kullanırız , Hele birde tam yerilisi oldu mu Antep’in siz dinleyin derim misal ben . Yazılışıyla söylenişi çok farklı .Benim bildigime göre bu Söz Elazigdada kullaniliyor. Hep Duymusumdur Elazigda . Eski arkadaslarimi gördügüm zaman hep ( Gadan olam ) derlerdi. Vallahi bu Söz cok Hosuma gidiyor.
